„Дениција“ – Петре М. Андреевски

Бидејќи не можев да ја најдам целата збирка на интернет кога најмногу ми требаше во електронска форма, решив да ја „препишам“ и прикачам и еве ви, жглп. Може ќе ви се најде.

Песна за мојата песна

 Отспрегни ce машки ветру, мој личен телалу,
надлетајте го својот глас птицо и грмотевицо,
бидете редачки мои мачни посестрими
и искрај в краја пренесете ја песната за мојата песна:
За таа топола меѓу две пустини, меѓу две планини,
за тој постојан бакнеж меѓу две пречисти усти,
за тоа виножито меѓу две возбудени шуми,
за таа неизодлива ноќ меѓу две преноќишта,
за таа потпалена свеќа меѓу два непријателски черепа,
за таа мировна труба меѓу две завојувани зeмји,
за таа воздушна коњица меѓу две села,
меѓу две стомни вода,
за тој преотворен чадор на печурката,
за таа препрочитана телеграма меѓу два братски дожда,
за таа непомрдната Деница меѓу две оддалечени утра,
за тоа растојание меѓу два одѕива,
за тие речни слабини меѓу две скарани перачки,
за тој затскриен студ меѓу две топли соби,
за тој буквар, за таа сметалка меѓу два ближни града,
за тоа засолниште меѓу две селски горештини,
за тој пејзаж, меѓу две писма, меѓу две боишта,
меѓу две Крушевски Републики,
за таа пот, за тој дијамант меѓу две стушени чела,
за таа грутка снег меѓу две детски дланки,
за тој сончев прстен, за таа рамноденица,
за таа расонета струја меѓу две растителни ноќи,
за тоа запечатено пладне меѓу две речни промаи,
за таа капка вода меѓу две суви непца,
за таа камбанарија меѓу два ѕидара, меѓу два ѕвонара,
за тоа нескротливо животно, за тоа милозливо Невреме,
за тој водопад меѓу моиве две раце,
ЗА ДЕНИЦИЈА.

Првите податоци за Дениција

Дениција доаѓаше од секаде
како дух што го пропуштаат и мртвите стражари
на сите момчиња да им ce јавува во сонот.
Таа беше како оној Врач кој, гледајќи во цвеќињата,
држеше говор за потеклото на медот.
Таа го имаше вкусот на храната
што гласно ја џвакаа моите предци.
Кога бев со неа јас дишев во сите светови
оти во неа ce среќаваа сите страни на светот.
Дениција значеше и најголема денгуба
и најголема тајна за државната безбедност.
Дениција значеше и детски додаток
и распределба на доходот по ефект.
Нејзините зборови ги повторував
како реткост во друга реткост пронајдена.,
Таа беше растојание од една болка до друга
и жесток пијалак што ce разнесува по куќите.
Таа знаеше една буква со која почнуваа сите зборови
и можеше да викне и да ги смени годишните времиња.
Заради неа пријателите
по цел ден не сакаа да ме видат.
Размислувајќи за неа
можеше да ce загине и во најкусиот ден
и во најтоплото попладне.
Таа беше оган со оган што ce гасне.
Нејзината воздишка ги соединуваше
и најоддалечените населби,
оти од кај неа започнуваа сите самраци
што правеа излет со лилјакот, a завршуваа во трат.
Таа знаеше и во кој овошен плод
завршиле дождовите.
Дениција беше датум на доброволни дарители на нешто.
И заради неа јас почнав одново да верувам во бога.
Преку дневните весници сакав да ce откажам
од сите роднини
што не веруваа дека нејзиниот бакнеж
може да лекува и разболува.
Од неа јас дознав и што мисли змијата за небото
и кога има воздухот мака.
Оти како што дишеше таа,
така растеше и дневната температура.

Умилкување

Ќе ги отпретам сите горештини од мојата глава,
ко суво дрво на сува рида реките ќе ги заковам,
ќе те претплатам на вечна љубов и вечни времиња,
и ќе те љубам и губам и во пoсти и пред гости
само да ме сакаш.

Ќе ги поткупам сите сетила и патила,
сите светлосни преѓи песијазол ќе ги врзам,
сите денови и ноќи на својот почеток ќе ги вратам,
ќе ти дадам сè што е солено и молено
само да ме сакаш.

Ќе спијам во движење, сенката своја ќе ја прескокнам
ќе ги затнам сите извори, сè што гори ќе отворам,
ќе направам да не се знае кај е лево и десно,
ќе ти наберам ѕвезди, ќе ти влепам шлаканица,
само да ме сакаш.

Ќе ги шпонирам сите крадци на твоите часови.
ќе ги исфрлам од употреба страните на светот
и светот, по црна ноќ, одмижанка ќе истрчам
и ќе те фалам и кудам под сите небеса
само да ме сакаш.

Кај ќе стасам ќе разделам топло од студено,
на шеќерот ќе му забранам да се споредува со тебе,
не ќе оставам растојание што ќе биде меѓу нас,
со ова што го велам и слепо и глуво ќе исцелам
само да ме сакаш.

Прва исповед

Ќе бидам искрен оти ќе бидам со тебе –
коњот што ми го купија им ce врати нагрден:
една глава имаше a другата ја немаше,
јас бев на Север, a тој на Јужна планина.

A пред тоа нечуено имавме што немаме:
во секоја куќа по една вдовица и кукавица
(сончев штрк над куќите, ладен смок под куќите)
заедничка посна пајнца и ѕвездена постела.
Еднаш годишно ce варосувавме однатре и однадвор
за да не може лесно да ни ce расипе магијата.
Кога имавме сенка имавме и часовник,
кога имавме добиток имаше и кој да ги подржува
нашите нокти и нашата подноктица,
леле моја тајно,
моја убавице.

Од жал за билјето на раните од ѕидарите
ce заљубувавме во имињата од петочните ливади
(нашите правеа збрки во поштите и просторите) ,
и шепнатите поздрави над задоцнетото овошје.
Бевме боси патници сред потковани ноќи,
со прокиснати души од студ и месечина.
Што ни можеше земјата, што му можевме на небото:
во нашите глави сета куќа и покуќнина,
леле моја тајно,
моја убавице.

Ќе бидам искрен оти ќе бидам со тебе –
јас не знам колку пати ce стемни оттогаш
и колку пати ce раздени не знам,
но знам дека коњот пошто–зошто го продадоа.

Летување

Таа ce појавуваше од секаде
и ги соединуваше
бродовите со морето, морето со копното.
На летните спијачи им пушташе бубачка во сонот
и тие од тој ден почнуваа да живеат
со телата дома, a co главите покрај морето.
Ако кажеше нешто требаше сите напамет
да ги учат нејзините зборови,
оти во нејзиниот глас можеше да ce смести
сета моја татковина.
Ако појдеше на пазар
требаше да поскапи зеленчукот,
ако замижеше можеше да ce стемни и на пладне,
ако ce преместеше подалеку
требаше и плажата да ce премести,
ако ce вратеше дома требаше да заврши летото.
Нејзината воздишка беше граница
меѓу раздуваниот жар во јужните овошки
и успаната вода во зимските метали.
Таа беше причина за сите срцеви заболувања,
оти cè беше во движење кај што ce движеше таа.
Поетите пишуваа дека нејзината убавина постои
во сиот народен фолклор
во секој пламен, на секое знаме.
Таа ce појавуваше од секаде
и мојата брсјачка нежност ја споредуваше
со прошетките на војникот
посред друмот од куршумот.

Песна за нејзината песна

Немаше земја кај што не ја сретнав неа,
оти без неа бев никој и никој не ме познаваше.
По нејзината воздишка го запомнував воздухот
за да можам да ја стигнам, незабележан од никого,
но таа беше побрза од сите небесни светлини,
зашто секаде сама си го осветлуваше патот.
Објаснувајќи ја како семир во купечко јаболко,
главата ми ce полнеше со запаливи течности,
бели и црвени дождови капеа од овошките,
житата и шумите ја следеа во групни походи
и cè околу неа ја добиваше нејзината форма.
Кај што јас влегував, таа излегуваше
и од отворите ја мразев само нивната празнина.
Me рануваше како невеста, ме целеше како сестра
блажената ноќ што ја открив во неа.
Бев првиот иследувач на таа топла темница
неисцрпна како ѕвездите и бесцените камења
кои вечно ce празнат, a никако да ce потрошат.
(Каков страв ce пребра во допирот со таа кожа
што болскаше и заоблуваше како свртено вретено.)
Огнот и водата добиваа паралелна брзина
и во збирот љубовен постојано ce одземаа.
Cè што ce уништуваше беше заради неа
и cè што ce обновуваше беше заради неа.
Така светот ce делеше на видлив и невидлив,
на неослободени земји и на земји во развој,
но немаше земја кај што не ја сретнав неа.

ВО СОБАТА НА ДЕНИЦИЈА

Во нејзината соба не се менува
ни дневната светлина
ни пилето што и лета во срцето.
Во нејзината соба еден цвет имитира друг цвет,
во нејзината соба има друга соба
и еден часовник што се одржува,
доближувајќи ги краевите
меѓу моето и нејзиното време,
и една вазна што не ја рабира својата намена,
и еден пат на билката
што се изгубил во една коцка шеќер,
и еден ќибрит што го осветлува нејзиното лице
и нејзините прсти,
од каде што започнува сета убавина во собата.
Во нејзината соба една молња на друга молња
и дава знак да го ослободи огнот…
Во нејзината соба може да се каже
и најкусата вистина
и да се читаат писма на сите далечини.
Во нејзината соба може да се каже сè
и потоа да се онеме.
Во нејзината соба можат да се откријат
сите изгубени земји
со последната љубов меѓу ноќта и ѕверот
и заборавената ѕвезда во мртвата птица.
И мојата рана на лицето од моите роднини,
и средбата на двата гласа што не стигнале никаде,
и пепелта од кај што се подига пролетната пеперуга
и пепелта што стана подоцна пеперугата
и се’ што поверувало во својата сенка,
и масовниот хероизам
што е единствена мудрост во кафеаните,
и металите што ѕвонат во облаците над Берзитија,
и фоклорното богатство осиромашено по музеите,
и телефонскиот разговор меѓу двете тревки
и двата инсекта.
Секој што влегол во нејзината соба
заборавил на огнот што го допира водата,
заборавил на водата што тропа во плодот,
заборавил на стаклото
што го пушта светот да помине,
заборавил дека во мувата постои друга мува
и ú помага смртта да ú биде побрза,
заборавил да зборува со мајчиниот јазик,
заборавил да ја чита старословенската азбука
на јатото што не може да го напушти воздухот.
Секој што влегол во нејзината соба
заборавил да се врати дома.

КОГА ЈА ЉУБЕВ ДЕНИЦИЈА

Кога ја љубев Дениција,
како да калемев светлина на мракот,
како да топев снегови фатени во движење,
како да станував единствен сведок
за бакнежот меѓу металот и громот.

Кога ја љубев Дениција,
како да му пронајдував брзина и на каменот,
како да ја одделував душата од телото,
како да го палев барутот
на тилот од смилот и трендафилот.

Кога ја љубев Дениција,
како да внесував летен воздух во воздухот зимен,
како да ги откривав сите рудници на злато,
како да добивав телефонска врска со сонот
од сите успани работници.

Оти ја љубев Дениција,
како што ги отворав пролетните аптеки,
сместени во гласот од славејот,
како што славејот ги спријателуваше
небото и земјата,
како што таа ми ја одземаше тежината,
додека трчав кон неа,
како што не можев да видам ништо освен неа,
како што таа живееше додека јас умирав,
како што и јас не знаев како би умрел,
ако таа не се родеше.

Кога ја љубев Дениција,
како да учествував во создавањето
на првата Македонска Држава.

СПИЕЊЕТО НА ДЕНИЦИЈА

Закопчувајќи го трепките ја смалуваше собата,
го ставаше во употреба најчистиот воздух
и со здивот почнуваше да управува со ноќта.
Дениција дишеше како да ставаше течни запирки,
како да свиреше на тамбура, како да се чешлаше
и од нејзината воздишка можеше да се научи,
дека секој ден е ден последен
и дека секогаш треба докрај да се искористи.
Не знам дали еден ден или цела година тогаш
беше подалеку од мене, подалеку од себе,
ни пак дал поминуваше, заедно кај што поминавме
во денот што помина.
Една нова површина добиваше земјата
кај што лежеше таа како нејзин екватор,
оти таа лежеше како запрена телесна светлина
и сите други светлини и беа потајни сосетки.
И цут и света водица по цела ноќ капеше
во нејзината постела, во мојата приватна држава.
Ох, тој допир не би можел да го трампам
Ни за најлута ракија, ни за најсончев празник.
Јас седев пред затворот што ја обединуваше,
а сиот простор виден и невиден
како да беше засолнет во нејзината уста,
во таа седефена кутија, во таа слаткарница
што можеше да ги изрече најтрајните мудрости.
И дека нејзиниот сон беше далечен и таен
ко недостапна внатрешност на каменот и пламенот,
јас сепак не знев што спасуваше зад него:
чии државни граници, кои божји заповеди
и како срцето свое го криеше во моето.

ИЗЛЕТ

Три рала свирачи за три будни ноќи,
три подводни ниви – грав за сватовите,
три ѕевгари неспрегнати биволи,
три ѕевгари ноќ во шест ноќи,
за твојата кола, за мојата неола,
мажи се за мене, мажи се побрзо
дур не сме ја допиле ракијата со татко ми.

Така ја зазборував нејзината убавина
за да бидам цел ден поблиску до неа
(заради неа и Бабуш не засака и пресака,
а и ние, него, го засакавме на вересија).
Градот слегуваше под нас, под нашите колена
и воздухот го имитираше нејзиното здолниште
што шумеше како царските друмови на птицата,
како песокта што ја сееја сезонските работници.
Патем ја прашував: каде ќе ми го одведат денот
нејзините нозе, тие светлосни скелиња
на кои сета вселена се ѕидаше и разѕидуваше
и без кои ништо не можеше да се објасни.
Јас ја бркав неа, а таа трчаше по мене
и сè што остануваше зад нас беше и во нас самите,
како во семките што се ќерки на своите ќерки.
Не бев сигурен и каде ќе ми го доврши пределот
што го умеше своето сончево минато,
кај што змијата и штркот си го разменуваа воздухот,
кај што рибата и видрата си ја делеа реката,
кај што ја препознаваме пепелта на разминатите води
од небесните долапи и подземните ќерали.
Рамената и беа обли како водата што беше во вода,
а требаше да се ослободам од нејзините телеса
за да ја разберам топлината на сето претпладне.
Една грлица го отвораше грленото одајче
и тоа беше светот што ја разликуваше од светот,
од осилката што како солза ми тежеше на предницата,
од отчуканата минута во еднодневното цвеќе,
од срцето искачено на тринаесеттиот кат во градот,
срцето на кое се отимаа небото и земјата
со звукот создаден заради нашиот слух.
Во нови познанства не воведуваше шумата
и со нас и стана видлив патот на качунката
што увилно го напушташе својот роден крај.
И не надитри денот што не служеше и предаваше,
Оти ништо од него не можевме да задржиме.
Ни остана само да бидеме среќни пријатели
Во заговорот против себеси, во страста и песната:

Три рала свирачи за три будни ноќи
три подводни ниви – грав за сватовите,
три ѕевгари неспрегнати биволи,
три ѕевгари ноќ во шест ноќи,
за твојата кола, за мојата неола,
мажи се за мене, мажи се побрзо,
дур не сме ја допиле ракијата со татко ми.

АКО НЕ СИ ТИ

Доближи се слико на светот од едниот до другиот крај
и по бојата на твојот фустан ќе погодам
како ќе изгледа времето.
Инаку во чија глава би ме темнело
и во чија соба би ме разденувало,
ако не си ти.

Зборот мој внесува поголем простор во помалиот
и јас постојам само онаму кај што и ти постоиш.
Оти никогаш досега не сум поминал
онаму кај што ти не си била.
Затоа не знам кого би го мразел и кого би го сакал,
ако не си ти.

Навечер ја вадам мојата куќа од твојата куќа
и светлото на инсектот од незнајните гласови
што ги `рѓосуваат машините во пчелите.
И пак не знам каква ракија би пиел
и кој со мојот сон би спиел,
ако не си ти.

Што не може да каже земјата му го порачува на растението,
додека јас со туѓо лице те пронаоѓам,
а со твоето те губам.
И додека насекаде се распрашувам
на кој крај од светот
би се разминувале денот и ноќта,
ако не си ти.

Доближи се како цветот што има корен на небото
и по бојата на твојата уста ќе погодам
во кој овошен плод ќе заврши летото.
Инаку кој дури зборува ќе го отвара кафезот
за да ја пушти птицата што го збогатува воздухот,
ако не си ти.

ВТОРА ИСПОВЕД

Во тебе бев заљубен уште пред моето и твоето создавање,
пред првата ноќ, разгазена од првата светлосна светулка,
пред првата непослушност на стаените води,
пред првите води на прецапани од првиот дожд,
пред првиот дожд што се успа на небо, а се разбуди на земја,
пред првото слетување на излеаниот диск од првиот пламен,
пред првиот пламен што го подигна првото пеперуже над земјата,
(пред тој прв домазет што го вардевме од коложег за коложег)
пред првиот гром што чкрапна и истлеа
над првите востанички шуми,
пред првиот мирис што не успеа да се врати дома
како што се враќаше првиот печалбар на првиот чемер,
пред првата моја имела, пред првата твоја зазабица
пред првата твоја сенка што секаде сенка остави,
пред првата слана што беше рана на нашата прва исхрана,
пред првиот ѕвер, наслушан во ѕверот,
пред првата здружена болка над првиот гроб,
пред првата преболена кражба и дажба,
пред првите нозе – ножици што немаа ништо да понесат,
пред првиот одѕив што им беше уплав и утеха на зборовите,
пред првото врапче излетано од првото врапче комитско,
пред првата состојба на јагнето и јарето за првата гајда,
пред првиот пелин што ме нападна кај што бев најсилен,
пред првото куќно душеме, подушкано од првата сушна година,
пред првиот понеделник од првата недела,
пред се’ што се мени за да те издвои тебе постојана.
Во тебе бев заљубен пред првиот мој збор
(што го изговори твојата уста)
оти ти му помогна да ги преживее големите несреќи
што беа и мои затоа што беа негови.

ТИ И ЈАС

Во твоите предници две близни потполошки,
кoј пат ќе ги испуштам душата ќе си ја изгрешам.

Таму ти трепериш, ваму воздухот те прераскажува
и моите престапни години се под твое влијание.

Твојот збор е во посета на угнетените народи
и блазе им на ушите што можат да го чујат.

Ти чиниш влези–излези во мојата вртоглавица,
а јас мојот ден го препознавам во твојот.

Ти палиш и гаснеш сегде кај ќе поминеш,
а во мене останува огништето и во мене пепелта.

Јас ти ја будам вечната исхрана,
ти ми ги изветруваш дневните пијачки.

Над воздухот што го издишуваш се караат села и градови
и кој за тебе не ќе дознае ќе остане сирак и сиромав.

Ти си најцелосниот душман на моите душмани
и јас ќе бидам победен од моите омилени слабости.

Така ноќна невестулке, така неискажана капко капинко.
Така куршуме што мислиш на моето тело,
а ја гаѓаш и погаѓаш само мојата душа.

УШТЕ ЕДНИ ПОДАТОЦИ ЗА ДЕНИЦИЈА

Дениција ме опчекуваше од сегде и секаде
како дневната светлина што ми ја враќаше сенката:
мојата одмена и мојата друга промена.
Јас по цел ден не зборував за да мислам само на неа
и на нејзиното лице над кое се грабаа
сите мирисни води и утрински сапуни.
Таа беше нотен клуч пред пролетните клучалници,
бел гулаб во изворот и небесна овошна обетка
и мрак што го раскостува мракот.
Таа беше учителка по дишење во сите челичарници,
на сите жетви и косидби, на сите спортски натпревари.
Таа можеше кај што сака да ја задржи ровјата
и да го пренесе дождот кај што ќе помисли
и да го спушта копното и да го поткрева небото
и да каже каков снег ќе паѓа во иднината.
Поради неа се’ уште имаше луѓе без свои луѓе
и луѓе без своја татковина.
Поради неа секој ѕвек на новиот босилек
им се јавуваше како пријател на тажните и уплаканите.
Поради неа се’ уште не можеше да се дознае
дали е постаро јајцето или пилето,
гладот или жедта.
Поради неа и не пресушуваа корзата по градовите,
поради неа и јас дишев како што дишеше таа, – алитерација
оти таа ми ја одржуваше и земјината тежа. – алитерација, космичко
Нејзините дојки беа и земни полови
и се’ што имав загубено беше меѓу нив пронајдено. – антитеза , инверзија
Таа имаше свој ракопис, свои гатанки и балкони,
таа имаше свој терзија и свои магнетни полиња, турцизам кројач
како и песната што имаше своја песна. – алитерација
Таа беше дулец што ги разведува небесните кладенци. – ?синестезија
И поведение на копривата, расонета во љубовна возбуда.
Нејзината исхрана беше под заштита на сите народи
и кај што ќе запреше таа – таму се градеа и нови населби.
И кога се’ спиеше нејзината убавина беше будна
и неа сите вилаети ја сонуваа во продолженија.
Таа беше време на моето време,
а јас само сведок на нејзиното столетие.

ПРВАТА РАЗДЕЛБА

“Додека тргнуваме на две спротивни страни
јас не можам да ги запрам солзите, а ти плачеш”.
Тристан Дерем

Возот се задеваше со предишените полиња,
жеравите се престројуваа над мојата глава,
но во се’ што ќе видев, во се’ што ќе помислев,
во се’ што ќе допрев беше и таа замешана.

Оставен, како развенчана змиска кошула
ги колнев сите краишта што нејзе и’ ги посветив,
и сите нови места што ме среќаваа без неа.

Ушите ми гореа за да знам дека ме споменува,
но сетилата му се противеа на придојденото време
и тој ден траеше подолго од сите минати години.

Колку ја барав подалеку, толку поблиску ја пронаоѓав
(како што можев да ја изгубам кога ја држев за рака)
и солзата што далеку кај неа се растураше
во мене веќе почнуваше да се збира и составува.

ПРВО ПИСМО

Ништо не е повидливо
и ништо не е поприсутно од твоето отсуство:
ни детските шепоти што ги откривав
во сеидбите на дождовите,
ни закажаната бура во пајажините
од крајпатните меанчиња,
ни воздушните патишта, осветлени од ластовиците,
ни она што добива форма само во мојот слух,
ни мојот слух додека во него задоцнетиот штурец
го навиваше својот ноќен часовник,
ни родилните маки на фрленото семе,
ни разгорениот пожар на главата од петелот
додека бега од сенката што слегува од небото,
ни просторот што ми остана меѓу твоите раце,
меѓу твоите два припека,
ни змијата што го возбудува врвот од житата, – метафора
ни снежните намети и налети во афионовите полиња, – парономазија
ни пламенот што надојдува, како есенска магла,
во низата од пиперките,
ни љубовта и омразата меѓу клучот и катанецот,
ни притаената светлина во купениот кибрит;
ништо не е повидливо,
ништо повидливо од твојата трага
пред мене и зад мене, со мене и во мене.

ВТОРО ПИСМО

Паметувам:
тебе ти прилегаше cе’, како и на силот и смилот
што ме потчинуваа однадвор, a ме храбреа однатре.
Ти беше мојот Исток и мојот Величетврток,
ти беше cе’ што му недостасуваше на светот,
ти беше и моето незавршено минато
и затоа јас те чував и прашував за тебе.

Молњата што минува низ тебе во мене ce одразува
и јас живеам затоа што знам дека и ти живееш.
Јас сум твој роб за да ја прославам слободата
и тие летни жеги околу твојот појас
и тие ладни меани во твоите пазуви
и тие кавги на ветровите пред твоите поли
и моето време што беше во твоето.

Паметувам:
што читаше дури читаше и што – кога не читаше,
како легнуваше навечер, како ce проѕеваше наутро
и како денот го продолжуваше со својата насмевка,
возбудлива ко квeчерина во отворена калинка.
Во тебе беа границите на Целокупна Македонија
и јас дури те љубев, ја љубев сета татковина.

Ти стигнуваше пред своето тело, пред својот глас
во кого ме допираа недопрени води.
Ти беше мојот Тримир и мојот Светилеб
и моето прогонство беше за да бидат целосни
твојата волја, a мојата неволја.
На дното од морињата, на врвот од копната
ти секаде прва: и пред зракот и сред мракот.

ТРЕТО ПИСМО

Беше тоа еден ден што траеше цела година.

A беше тоа кога помислував
дека твојата коса низ туѓи прсти
истекува ко млаз вода или ко сува пченица,
па јас останував сам и сите остануваа сами
и возовите добиваа нови и незнајни брзини
и веќе никаде не можеа да запрат;
и тревите почнуваа да ветреат во лажна прељуба
и сите ветрени коли носеа од моите боли.

A беше тоа кога помислував
дека полната светлина од твојата уста
капе и ce меша во туѓа пладнина,
па гаснеше варта во моите очни витли
и шумите слегуваа во длабоки подземја
и небесата догоруваа и реките потекуваа нагоре
и животните ме гледаа како пријател што го губат
и cе што беше мое живееше без мене.

A беше тоа кога помислував
дека веќе не можам да мислам без тебе,
па почнував да личам на сите мои предци,
на сите мои предци, a најмногу на себеси. – палилогија

Беше тоа еден ден што траеше цела година.

ЧЕТВРТО ПИСМО

Една година јас без тебе, јас без себе,
една година како елениче-плетениче на провинциите,
како едначење на гласот од селските тажачки.
Видот не ме открива, телото не ме прифаќа
и веќе почнувам да живеам со бестелесна тежина.
A мојата далечна мисла сека над градовите
и секој говор ми почнува со твоето име.
Te оживувам од сите слики, но жива нигде те немам
тебе равенко меѓу моето тело и мојата душа
Една година како во нашето растојание
ги гледам причините за сите војни.
Сето бело видело ми го скри под своите трепки,
(занишани како јуриш на летни ’ржи в присој)
па ни пат кај што врвам, ни сон кај што преспивам,
ни крај, ни бескрај, ни земја кај што те здогледувам,
и пак со тебе легнувам и пак без тебе ce будам.
A една година како трчкам по жална Македонија,
одбирајќи зборови што секаде ќе те прочујат
тебе балсам и шеќерпаре, тебе радост на иднината
што севезден ги бодреше моите болести.
Една година како ce враќам кај тебе
само со тоа што ги препрочитувам твоите писма,
и една година празен ко празна воденица,
ко месечината што ce празни на полноќните распаќа.
Една година оставен да ce бранам од себеси
како мразот што ce брани од својата нежност.
Една година ти без мене, јас без себе.

ПЕТТО ПИСМО

A те барав во учебниците, те барав низ вековите,
во заседите на ветрот, во прангиите на зимите,
во неразбраниот срам на хоризонтот пред зајдисонце,
во неразбраниот копнеж на ракатката – тутун,
што ce дипли и оддиплува меѓу прстите,
во раскуќената светлина од слепите и мртвите,
во рамнотежата меѓу минатите дни и идните ноќи,
во ропството на душата од дувачите на стакло.
Te барав во нагласокот од непознатите јазици,
во отседланите вечери и празните постели сред поле,
во вчудовидената јаглика на увото од билјарките,
во интерпункцијата од говорот на уплаканите деца,
Te барам во жестоката можност за обединување
на мојот раштркан народ,
во стракот киселица, во неупотребениот воздух,
што ги караше и миреше соседните села,
покрај наковалните од жешките и женски пладниња
меѓу овошките упатени кон својата сезонска цел,
во иглата што го зашиваше темното и светлото.
Te барав, наслушувајќи го подземното тапанче
што беше срцето на успаните жетвари.
Te барав во незавршениот страв на ѕвездата што паѓа,
не можејќи ништо да допре во просторот.
Te барав, те барам, во cè и сешто,
Te барав, a барајќи можев само да те сретнам,
но не и да те најдам, но не и да те најдам.

БОЛЕСТА НА ДЕНИЦИЈА

Кај што боледуваше таа
таму беше и најгусто населен градот.
Театрите ја расположуваа со претстави
во кои се умираше безболно.
Но таа и’ се доближуваше на смртта
и гласаше за пламенот во мртвите предмети.
Дрвјата започнаа да се клеветат во ветровите,
а животните да се сакаат додека им трае омразата.
Јас им завидував на сите љубовници
во бакнежот што го криеја својот отров
и броев: еднаш, двапати, четирипати –
ќе оздрави, ќе умре, ќе оздрави, ќе умре.
Ја пронаоѓав во дождот, ја губев во маглите –
не се враќа, ќе се врати, не се враќа.
Мојата птица губеше рамнотежа
додека го отклучуваше воздухот над мене.
Веќе не бев за никаде, оти сите знаеја што не знам,
а не знаев дали нејзината глава
во мојата глава размислува
или од нејзината болест и јас почнувам да умирам.
Една ланска вода фатена во стапица
дење – ноќе се мачеше на небото,
леле колкав мрак подврзан во мракот,
се плашев тогаш да се видам в огледало
од тоа да не заборави да се буди и зборува.
Ја палев свеќата во лимонот што го јадеше
и ја споредував
со свиленото кокиче одвиткано од воздухот.
Убивајќи го моето срце можев да го убијам светот,
но јас веќе немав време за ништо,
оти таа ми влегуваше во мислата
и кога мислата ја напуштав,
а секој што не знаеше да мисли на неа
можеше да остане без револуционерно минато.

ОТКАКО ТЕ НЕМА

Најубава несреќо што ми влегла в куќи,
жено опљачкана од моето телесно наследство,
кажи што ќе работиш и што ќе мислиш  за мене
кој продолжува да дише со твојата воздишка
откако те нема.

Невенчана невесто што сакаше да имаме иста лажица,
како што сакаше мојата болка да биде интересна,
о богатство во мојот слух, моја ноќна татковино,
поздравуј ме по пролетта што ќе те сретне под земјата
иако те нема.

Невидлива забаво во затворите за доживотна робија,
созвездие на сите движења под водата и небесата,
железницо што ги поврзуваше годишните времиња,
моја лично слободо што ме научи да страдам, а да не лелекам
дека те нема.

Царинарнице што ми ги откри скриените места од душата,
Горчливо изобилство во моите тажни пијанства, – метафора
чаша водо што ги зближуваш народите, – метафора
те среќавам по сите градови, но нигде не те гледам
оти те нема.

Пароло извикана на сите државни празници,
најубава спроводнице на ветровите од мојата глава,
основна мерко за земјата и сите течности,
единствена самогласко за сите изговорени зборови
кај што те нема…

Конецу отпаран од ветрот фатен во кражба на каранфилот
неизвлекувана рамнотежо во моето одродено тело,
ти си одиш а јас останувам без никој никаде
оти ти си мртва, а смртта во мене ти продолжува
откако те нема.

НА ГРОБОТ ОД ДЕНИЦИЈА

Копнеејќи за неа јас често седам
Во нејзината сенка…
Стар Завет

Над мене сив облак и сива орлица
се договараат за нешто,
а јас мислам дека кај тебе
ме потскажуваа, Дениција.
Оти дошто видов кула и пладневна топола
беа како твојата става, Дениција.
Дошто сретнав омарнина и жито во движење
беа како твојата коса, Дениција.
Дошто открив сончоглед и светла пушкарница,
беа како твоите очи, Дениција.
Дошто сретнав залез, дошто пресеков лубеница
беа како твојата уста, Дениција.
А сите мери житен уем, сите крушки кантарки
беа како твоите дојки, Дениција
Дошто ме размина мило и отпетлано крило
беа како твоите клепки, Дениција.
Дошто скинав сламка и маслинова гранка
беа како твоите прсти, Дениција.
Дошто отворив прозорец и непрочитана книга
беа како твоите предници, Дениција.
А сите напуштени мамузи и узенгии
беа како твоите обетки, Дениција.
Дошто чув за разлутени ридови и мориња
беа како твоите колкови, Дениција.
Дошто видов глуварици и плужни ралици,
беа како твоите стапала, Дениција.
А видов што видов и ништо не видов,
оти везден се искачувам по душата од мртвите,
везден слегувам по дождот и маглите
и секаде задоцнувам да те стигнам тебе.
Потоа ѕемнам кај што мислам дека ќе поминеш
и сите градски порти ги оставам отворени
во секое време за да можеш да се вратиш.
Ти ме приѕираш и од небото и од земјата,
а мене никако не ми успева да ти кажам
дека и мојата смрт започна по твојата
и дека блажено е да се живее, а поблажено да се умира,
мислејќи само на тебе, Дениција.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s